Kategorie: Plattdeutsche Texte

Beitrag: Jürgen Sakuth

Buer Odje Hansen ut Marxdörp geiht na de olen Landarzt Petersen ut
Groot Slamien, un de seggt: „Kiek an, Odje Hansen! Wi hebbt uns jo
al ’n lütt Ewigkeit nich mehr sehn. Wat is denn los, knippt dat enerwegens?“
Hansen kiekt den Dokter so’n beten swiensplietsch an un meent denn:
„Na, so lang is dat jo ok nich her, wat ik hier in’n Töövruum seten heff!“
Nu, wenn Dr. Petersen ok nich mehr to de ganz Jungen höör, man sein
Landpraxis weer hoochmodern utstaffeert un op’n niegsten Stand. He
tipp blots en poormal op de Tasten vun sien lesern Bregen, un denn
see he: „Söven Johr, fief Maande un twee Weken is dat her, wat se bi mi
weern!“
„Dunnerslag!“, see Odje Hansen dor, „weet se dat allens ut den verdrei-
ten Kassen dor? Dat is jo nich to glöven, wat dat vundaag allens gifft!“
Un denn fraagt de Dokter:
„Na los, Hansen, nu man rut mit de Spraak! Wat is los, woneem deit
dat weh, wat hebbt se op’n Harten, wat wüllt se weten or wat kann ik
för se doon?“
Na, eerst druckst Odje Hansen jo noch so’n lütt beten rüm. Man denn
kümmt he dormit rut:„Herr Dokter, ik wull egens blots weten,
wo oolt kann ik wull noch warrn?“
De Dokter kiekt em in’e Ogen, un denn fraagt he:„Smöökt se egens,
Hansen?“
„Nee, miendaag nich!“
„Un wo is dat mit Kööm un Beer? Nu mal ehrlich, suupt se mal so’n
Lütten un af un an villicht ok mal een mehr?“
„Nee, dat kann een nu ganz un gor nich segg’n, Herr Dokter.
Bi Familienfiern mal ’n Glas Rootwien, man sünst afsluuts gor nix, nich
een Drüppen!“
„Un wo is dat mit Sex?“
„Nee, hal’n  se mi blots op mit den Kraam. Dör bin ik mit dörch, dat is
al lang vörbi!“
Dor kann de ole Landarzt Petersen nu nich mehr an sik holen un platz
dormit rut:
„Verdammi noch mal to, Hansen, worüm to’n Düvel, wüllt se denn
egens oolt warr’n?“

Quelle: Heinrich Evers „Fleitjepiepen, Utbüxen hölpt nix!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)

Beitrag: Jürgen Sakuth

As ik in’e Mitt vun de föfftiger Johren op de Middelschool vun Niestadt in Holsteen to School güng, wörr uns anbaden, friewillig Kortschrift to lehren.

Nu wull ik jo keen Stenotypist warrn, man ik heff domals al dacht, veel weten un doon künnen, dat kann seker nich schaden.

Ünnerrichten dee uns en Schoolmeester Nissen, de vörher in Merkendörp in’e Dörpsschool sien Deenst maakt harr. Vun de Kortschrift heff ik schier gor nix behol’n. Vergeten heff ik aver nich en Geschicht vun sien Dörpsschool, de Herr Nissen uns vertellt hett:

De lütte Hannes weer blots mit de plattdüütsche Spraak opwussen. Hoochdüütsch harr he eerst, as ok vele anner Kinner ut dat Dörp, in’e School lehrt. Dorum stünn he mit de hoochdüütsche Grammatik jümmers noch so’n beten op Kriegsfoot. To’n Bispill schreev he jümmers „Ich habe geschreibt“ staats „Ich habe geschrieben“.

Herr Nissen harr em dat nu al so faken Mal to verkloren versöcht, man Hannes wull un wull dat nich begriepen. Nu weer bi den Schoolmeester dat Maat bilütten vull, un Hannes müss nasitten. He sull to Straaf hunnert Mal opschrieven: „Ich habe geschrieben“.

Meist twee Stünnen weern vergahn, as den Lehrer infull, dat de lütt Hannes jo noch in de Schoolklass nasitten dee. Flink leep he in den Klassenruum, man wokeen nich dor weer, dat weer Hannes.

Aver op dat Pult leeg en Zeddel. Dor harr Hannes ropschreven: „Ich habe hundertmal ‚Ich habe geschrieben‘ geschreibt, un denn bün ik tohuus gahn!“

Quelle: Heinrich Evers „Fleitjepiepen, Utbüxen hölpt nix!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen

Beitrag: Jürgen Sakuth

Wenn ik bi mien Plattdüütschen Lesen den Riemel vun „Tante Meier“ vördreeg,  warr ik faken fraagt: „Wo kümmt denn blots de Naam her?“ Nu, dat gifft nich blots en Verkloren, man seker is, bi „Tante Meier“ hannelt sik dat nich üm en Verwandschops-Beteken innerhallo vun’e Familie.
In’t Hamborger Avendblatt hett de Schrieversmann, Peter Schmachthagen, in sien Spraakkolumne dorto schreven:
„De Oort, den de franzööschen Besettsuldaten in’t Johr 1812 dringend opsöken deen, wenn se mal ut’e Büx müssen, schreev sik op franzöösch „tente majeure“, wat op hoochdüütsch Hauptzelt heet.
De trüchlaten plattdüütsch Deern verstünn aver „Tantmajor“ un verballhoorn dat plötzliche Verswinnen vun ehrn Kavaleer op de Latrien to „Tante Meier“. Siet de Tiet weet een in Plattdüütschland, wat mit den Gang na „Tante Meier“ meent is.“ Soveel to’t Verkloren vun Peter Schmachthagen.

In ole Tieden weer dat Henkamen na „Tante Meier“ jo lang nich so bequem as hüüttodaags. Tomeist leeg dat „Plumsklo“ op’n Hoff orin ’n Goorn un denn mit ’n Emmer or ’n Groov ünner den Sitz, ahn Waterspölen un ahn Warmsmaker, sall heten: winterdaags weer dat dor bannig koolt. De nafolgen Rieme beschrift „Tante Meier“ gens heel goot:

Wat seeg uns Niestadt fröher ut,
du kunnst ni rin, du kunnst ni rut:
In jede Eck weern se an’t Wöhl’n,
wi sulln je nu mit Water spöl’n.
In’t Niestädter Daagblatt weer to lesen,
dat sall wat heel „Modernes“ wesen.
Ok stünn dat groot in jede Zeitung:
„In Niestadt kriegts ’ne Waterleitung.“
Dormit dat Buddeln sik ok lohn,
gifft foorts ok noch Kanalisatschoon.

„So’n Schiet“, knurr dor de Arthur Dreyer:
„Dat is dat Enn vun Tante Meier!“
Harrst fröher du so’n Dranggeföhl
un marks, dat dor wat knurr un wöhl,
denn schööt di dat gau dörch den Sinn:
„Du muttst na Tante Meier hin!“

Na buten rut du denn gau suust,
glieks üm’e Eck stünn dat lütt Huus,
mit Hart un Klink un Wabel vör
un güngst du rin, denn quietsch de Döör.

Un wat bequeem de hölten Kassen,
even krumm de Knee, denn wörr dat passen,
harrst Tiet för’n gode halve Stunn
un keekst kommodig in’e Runn.

In lütte Stücken an en Band
hüng hier dat Keesblatt an de Wand.
Niestädter Daagblatt goot verwehrt
araad passend für dien Achtersteert.

Weiterlesen „Tante Meier“ →

Beitrag: Jürgen Sakuth

Dokter Petersen süht, wo de ole Fru Grootkopp mit de Zeeg an’n Tüder
ielig lingelang de Dörpstraat geiht. He hett ehr al poor Maande nich
mehr seh’n, un so geiht he fründlich op ehr to un wünscht ’n goden
Dag.
„Na, Fru Grootkopp, wo geiht uns dat denn? Wo wüllt Se denn mit de
Zeeg op dal?“
„De sall na’n Buck, Herr Dokter. Dat warrt nu hooch Tiet. Dat harrn wi
egens al verleden Johr maken wullt!“
„Beste Fru, kann dat nich lever Ehr Mann maken?“
Fru Grootkopp kunn’t kuum glöven, wat se höört harr, snapp blots noch
na Luft un meen:
„Mit Verloof, Herr Dokter, Se sünd ’n ollet Swien!“

Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen

Beitrag: Jürgen Sakuth

För de Lüüd, de buerwarken doot, is de Sommertiet de wichtigste Tiet vun’t Johr. Jüst nu hett buten dat Koorn, de Raps, de Kohl, de Röven un all de velen annern Gröönsaken dat best Wassdom. Dorn warrt dat Fröhjohr, de Johrstiet vör den Sommer, ok Vörjohr nöömt. De Harvsttiet, de Johrstiet na den Sommer, warrt passlich as Najor betekent. Nu, dat ik dütt hier opschriev, fallt mi in, wat Buer Strohbeen jümmers mit ’n Plierögen see, wenn de Snack op dat Vörjohr keem:

„Honi soit qui mal y pense!“ wörr wull de Franzoos nu seggen. Dat heet op Hoochdüütsch: „Ein Schelm, der Böses dabei denkt!“
Man de Plattsnacker seggt dorto kort un bünnig:
“Man nix för ungoot!“

Quelle: Heinrich Evers „Fleitjepiepen, Utbüxen hölpt nix!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen

Beitrag: Jürgen Sakuth

Dor laat blots de Finger vun. Gah man lever mit mi ’n poor Kööm un Beer drinken. Denn geiht di dat morgen villicht nich so goot, man de annern Daag aver veel beter!“

Na, Hannes lött sik flink wat vörsnacken, un se gaht tosamen to Kroog. Na veer Weken draapt sik de Twee tofällig weller. Düttmal hett aver Fiete Matzen sien’n Sünndagsantog an un ’n Blomenstruusch in de Hannen.

„Wat hett dat denn nu op sik? Du mit Blomen un in best Schapptüüch?“ fraagt Hannes.

„Dat bedüüdt, wat ik nu mit de Taxe na Kremp for un Wilma heiraden will. Ik bün bit Amt Niestadt Land west un heff mi klook maakt. So veel Mannslüüd gifft dat gor nich in Olenkremp!“

Illustration: Elke Grotelüschen

Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)

Beitrag: Jürgen Sakuth

En olen Plattdüütschen, en bannig smucke Deern, en Nonn in ehr Dracht, as ok so’n aalglatten Snösel mit ’n Kaschmir-Paletot un ’n düre Rolex an’n Arm sitt güntsiet in de lesenbahn in en Afdeel. Miteens warrt dat pickendüüster. De Tog is in’n Tunnel föhrt, un to’n Unglück is ok noch dat Licht utfull’n.

Dor höört alltohoop miteens, wat een vun de Mitfohrers ’n olligen Backs kregen hett. As de Tog na’n Stoot weller ut’n Tunnel rut is, warrt de Mitfohrers dat wies: De Snösel hett een an’e Snuut kregen. Sien linke Back is jümmers noch heel root.He rifft sik dat Gesicht, un een süht, dat hett em wull böös wehdaan.

„Dat is Recht so“, denkt sik de Nonn. „De ole Snösel hett natüürlich versöcht, de junge Deern in Düüstern ’n lütt beten to begrappeln. Se wull dat aver nich un hett em bauts ene smeert.“

„Genau richtig,“ denkt de smucke Deern. „De aalglatte Snösel wull mi seker in Düüstern begrapschen, hett aver to sien Pech de Nonn erwischt. De wull dat aver natüürlich ok nich un hett em glieks ene ballert.“

„So ’n Mest aver ok“, denkt de Snösel dor. „De Plattdüütsche hett wull versöcht in’n Düüstern de smucke Deern to begrappeln. Hett dorbi aver de Nonn tofatenkregen, wat de aver nich wull. As se den Plattdüütschen een an de Riestüten geven wull, hett de Sausack wull wat markt, sik afduckt, un so heff ik den Slag vull afkregen.“

De plattdüütsch Mitfohrer dorgegen sinneert swiensplietsch: „Na, dat löppt jo allerbest vundaag. Wenn noch ’n Tunnel kummt, hau ik den affektierten Snösel noch een an’e Snuut.“

Quelle: Heinrich Evers „Fleitjepiepen, Utbüxen hölpt nix!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen

Beitrag: Jürgen Sakuth

Fernand weer Matroos bi de Marine un to Tiet op’n Utlandinsatz vör de libaneesche Küst. Gottsleider kunn he vuntjohr ok över de Wiehnachtsdaag nich na Düütschland torüch. Wat harr doch sien hamborger Kaptein to em seggt:
„Deenst is Deenst, un Snaps is Snaps!“
Man as all de annern Suldoten kreeg ok Fernand to Wiehnachten n Breef vun sien Leefste. Se schreev:

Fernand is jo nu total trecht mit de Nerven. Mit allens harr he jo rekent, man doch mit sowat nich. He baller sik nu eerstmal ollich een. De Weh-daag mutt jo jichtenswenn ok mal weller nalaten. Un as sien Verstand an’n tokamen Dag bilütten wellerkeem, harr he ’n plietschen Infall. He güng to all sien Kameraden un sammel all Biller in, de se över harrn. Biller vun Fründinnen, Süstern, Pin-Up-Girls, even allens, wat ’n beten na wat utseeg. Tosamen mit dat Bild vun Emma steek he nu all de Fotos vun de smucken Fruenslüüd in en Ümslag. Summa summarum 57 Stück harr he tohooosammelt.
Dorto schreev he:

Quelle: Heinrich Evers „Fleitjepiepen, Utbüxen hölpt nix!“
Illustration: Elke Grotelüschen
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)