Beitrag: Jürgen Sakuth
Wenn ik bi mien Plattdüütschen Lesen den Riemel vun „Tante Meier“ vördreeg, warr ik faken fraagt: „Wo kümmt denn blots de Naam her?“ Nu, dat gifft nich blots en Verkloren, man seker is, bi „Tante Meier“ hannelt sik dat nich üm en Verwandschops-Beteken innerhallo vun’e Familie.
In’t Hamborger Avendblatt hett de Schrieversmann, Peter Schmachthagen, in sien Spraakkolumne dorto schreven:
„De Oort, den de franzööschen Besettsuldaten in’t Johr 1812 dringend opsöken deen, wenn se mal ut’e Büx müssen, schreev sik op franzöösch „tente majeure“, wat op hoochdüütsch Hauptzelt heet.
De trüchlaten plattdüütsch Deern verstünn aver „Tantmajor“ un verballhoorn dat plötzliche Verswinnen vun ehrn Kavaleer op de Latrien to „Tante Meier“. Siet de Tiet weet een in Plattdüütschland, wat mit den Gang na „Tante Meier“ meent is.“ Soveel to’t Verkloren vun Peter Schmachthagen.
Man ik glööv, wat dat ok doran liggen kunn, dat de utwussen Minschen nich mit ehr Kinner vun’t „Schiethuus“ snacken wullen. Dat weer ehr to scheneerlich un mit „Tante Meier“ harrn se en Begreep funnen, de een jümmers un överall utsnacken müch. So hett man jo domals ok seggt, wenn een mal buten in’e Natur sien Geschäft verrichten müss:„IK gah to Modder Gröön!“
In ole Tieden weer dat Henkamen na „Tante Meier“ jo lang nich so bequem as hüüttodaags. Tomeist leeg dat „Plumsklo“ op’n Hoff orin ’n Goorn un denn mit ’n Emmer or ’n Groov ünner den Sitz, ahn Waterspölen un ahn Warmsmaker, sall heten: winterdaags weer dat dor bannig koolt. De nafolgen Rieme beschrift „Tante Meier“ gens heel goot:
Wat seeg uns Niestadt fröher ut,
du kunnst ni rin, du kunnst ni rut:
In jede Eck weern se an’t Wöhl’n,
wi sulln je nu mit Water spöl’n.
In’t Niestädter Daagblatt weer to lesen,
dat sall wat heel „Modernes“ wesen.
Ok stünn dat groot in jede Zeitung:
„In Niestadt kriegts ’ne Waterleitung.“
Dormit dat Buddeln sik ok lohn,
gifft foorts ok noch Kanalisatschoon.
„So’n Schiet“, knurr dor de Arthur Dreyer:
„Dat is dat Enn vun Tante Meier!“
Harrst fröher du so’n Dranggeföhl
un marks, dat dor wat knurr un wöhl,
denn schööt di dat gau dörch den Sinn:
„Du muttst na Tante Meier hin!“
Na buten rut du denn gau suust,
glieks üm’e Eck stünn dat lütt Huus,
mit Hart un Klink un Wabel vör
un güngst du rin, denn quietsch de Döör.
Un wat bequeem de hölten Kassen,
even krumm de Knee, denn wörr dat passen,
harrst Tiet för’n gode halve Stunn
un keekst kommodig in’e Runn.
In lütte Stücken an en Band
hüng hier dat Keesblatt an de Wand.
Niestädter Daagblatt goot verwehrt
araad passend für dien Achtersteert.
Un jümmers, wenn ik an düsse Steed an’t Lesen bün, kaamt de Gedanken an mien Lehrtiet. Ik hef in‘ e Mitt vun de Föffiger Johr in Grömz bi Ernst Kiesewetter in’e Trift den Goorner-Beroop lehrt. Un wi harrn domals natürlich ok „n „Tante Meier“ in’e Firma. Ik as. Lehrjung har dafür to sorgen, wat jümmers noog Paper op den Drahthaken opipiekt weer, de an’e Wand vun dat lütt Huus anbröcht weer. Nu, ik harr domal dree Narichtenbläder as Papeerquell tơn Verwennen: de Lübecker Naríchten, de Grömzer Kurzeitung un de Illustreerte vun de Junior-Chefin, de wull „Constanze“ heet. Un ik heff mi domals jümmers wunnert, worüm de Bläder vun de Lübecker jümmers toeerst opbruukt weern un de Constanzeblader jummers nableven. Bit ik eenmal sülvst Paper bruken müss un blots noch Constanze-Hochglanz-Bläder dor weern Dor bün ik dat wies worrn. Wat’n Quälkraam: Een müss eerst poor Minuten dörch Rubbeln mank de Hannen ut Hoochglanzpapeer, weket Putztüüch maken, wat een för den todachten Zweck nütten kunn. Vergnöögtet Besinnen an längst vergangen Tieden, man so geiht de Riemel wieder:
Kunnst bi dat Sitten denken, lesen,
to Meddagstiet ok ’n beten dösen,
un singen kunnst du, wat en Lust,
ut vulle Kehl un frische Brust.
Dat geev Familienklos sogor,
kunn’n twee op sitten – wunnerbor.
Bi mancheen weer so’n sieden Kassen,
dee graad en Kinnerpo op passen.
Familienfründlich, goot to leden,
de ganze Stadt seet dor in Freden,
de Börgermeester schreev dor sien Reden,
de Oma füng mal an to Beden,
de Kinner seen ehr Riemels op
un Opa sik de Piep dor stopp.
Modder, Vadder all tosamen
kunn geern na „Tante Meier“ kamen.
Ton Sluß dor kunnst den Emmer dregen,
na’n Goorn keem de ganze Segen.
Wat keem dor för Kantüffeln rut,
wat schööt de Petersill in’t Kruut.
Düüsterblootroot de Karotten,
scharpen Kraam ok de Schalotten,
Tomaten wussen as wi dull
un Sellerie mit ’n Riesenknull.
För de Familien, de wull ’n „Tante Meier“ harrn, aver keen Goorn, wo se den Emmer in’e Kompostmiet „versenken“ kunnen, geev dat in Niestadt in Holsteen dree Ünnernehmen, de mit ehrn „Goldwagen“ de Emmers
afhalen: de Firmen, Menzel, Gonsior un Ahrens, wi seen blots „Schieten-Ahrens“ to em. Föhr de Firma Gonsior dörch de Straat un een vun de Jungen füng an to singen: „Gonsior, wir fahren Sch…..!“ müss he oppassen, dat he nich een mit de Pietsch vun Gonsior övertrocken kreeg. De Goldwagens wörrn op’n „Poppenbarg“, de hüüt na den Flurnamen „Gogenkrog“ heet, in de deepste Steed achter den Barg vun’n Scheetstand vun de Niestädter Schüttengill utleert. As Goornerjung wüss ik domals al, wat de Samenkörner vun de Tomaten nicht mit verdaut warrt un so wüss ik ok, wo Tante-Meier-Emmers utkippt warrt, dor wasst in’n Septembermaand de besten naturdünkten Tomaten. Un wi hebbt se oornt, un ik kann ju segg’n: Sơ’n Tomaten kann een hüüt narmswo köpen, so’n Smack bi Tomaten gifft dat vundaag nich mehr. Ik weet vovun ik snack, ik heff domals de meisten oornt. Wat ik dorbi ok männichmal bit an’e Kneen in Modder stahn heff, wenn de Goldwagen graad dor west weer, heff ik doch längs vergeten.
Vörbi is nu de schöne Tiet,
im Strom der Zeit – nu is’t so wiet!
Na Stadtvertreder ehren Willen
verswinnen süllt de hölten Brillen.
Nu sitzt du dor in kole Pracht,
nu heet dat blots: „Nimm di in Acht
un wasch dorno di glieks de Hänn‘,
un faat nich an de Kachelwänn.
Un bliev dor nich solang op huken,
un na’t Geschäft maakst op de Luken!“
Hest jüst den Deckel op, den witten
is ener an de Döör to rieten.
Maak to, ik will dat Bad benutzen,
un ik will mi de Tähn gau putzen,
un ik mutt an de Waschmaschien.
Denn geiht di dat so dörch den Sinn:
„So’n Sitten is de reinste Stress,
nee, dat is fröher beter west!“
Dor settst du di denn nu in Draff,
nimms dienen Kraam un trecks gau af.
Sehnsüchtig kiekst du üm de Eck,
doch „Tante Meier“ de is weg.
Worüm hebbt wi de blots affret’n?
Wat hett een dor geruhsam set’n!
Den Goorn kunn dat ok noch nütten
un buterdem de Umwelt schütten.
Nee, fröher weer nich all’ns blots Schiet,
veel God’s harr ok de ole Tietl
Aver mal Hand op’t Hart – weer fröher wohrhaftig allens beter? Wullt i vundaag lever to Foot gahn, as mit dat Auto forn, lever op de Trummel haun, as telefoneren, lever bi’t Licht vun en Petroleumfunzel Strümp stoppen, as Heidi Klum un Dieter Bohlen in Fary in’t Kiekschapp bekieken? Wüllt wi vundaag redig noch lever op so’n schietig Plumsklo gahn, as in uns smuck kachelt Baadruum mit Footbodenwarms?
Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen
bergedorf.blog 