Plattdeutsche Texte

Noorddüütsche Gesetten

Beitrag: Jürgen Sakuth

Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen

Dat hett al sienen Grund, wat elk Johr so veel Touristen in uns smucken
Noorden kaamt. Wi hebbt glieks twee Meere, vele Seen un Hölter, un
de Deerns sünd in’n Noorden – anners as in Bayern – smucker as de
Köh.
Een seggt de Noorddüütschen jo na, se weern muulfuul, fuulsnutig,
un se harrn kenen Humor, un wen doch, denn en heel sünnerboren.
Dorbi seggt de Noorddüütsche jüst so veel as de Hesse, de Sass or
de Rheinlänner. Aver he seggt dat op Plattdüütsch un mit veel weniger
Wörr as de annern Landslüüd.
Wenn een in Urlaub fort, sull een aver geern de Brüük un Sitten kenn’n,
de vör Oort gellen doot. Hier een Oplisten vun Gesetten un Spröken
för reisen Lüüd in Noorddüütschland, de den so typschen Humor an’e
Küst wiest:

~ De noorddüütsche Flagg is de Feudel.
~ De velen witten Duven an’t Meer sünd Möven.
~ För den Noorddüütschen tell allens, wat in’n Süden vun’n
   Harz liggt, to Bayern.
~ De echte Noorddüütsche kann dat Meer ok in’t Binnenland un
   bit 150 km gegen den Wind rüken.
~ Narms strahlt de Heven so smuck griesgrau as in
   Noorddüütschland.
~ An’e Küst regent dat egens nich, dat is blots fuchte Luft.
~ De Wind kümmt an’e Küst jümmers vun vörn, un Gegenwind
   formt den Charakter so goot.
~ Sturm is eerst, wen de Schaap keen Locken mehr hebbt.
~ Is Orkan anseggt, denn nöömt de Lüüd an’e Küst dat
   „’n büschen Wind“ or ,, dat puust lütt beten“
~ Schietweder fangt eerst bi Windstärk 12 an.
~ Vun Regen snackt man in‘ Noorden eerst, wenn de Fisch op
   Ogenhööchde swümmt.
~ Solang as de Pütten nich tofreert, is an de Ostsee Sommer.
~ Noorddüütsch gröten deit een mit „moin“.
   „Moin, moin“ is al Gesabbel, un een warrt „Sabbelbüdel“ nöömt.
~ De Anter op „moin“ is „moin“, man nich verjagen, maandags
   is faken ok eenfach „Fresse“ as Anter mööglich.
~ „Klei mi an’n Moors“ bedüüdt: „Lm a A, du mi ok, is mi doch
    eendoont, maak doch wat du wullt!“
~ „Moin“ bedüüdt heel veel: „Goden Morgen, goden Dag,
    Mahltiet, ’n Avend, Dag ok, hallo, wo geht di dat?“
~ Wenn en Noorddüütschen nich quarken deit, is dat al Loff
    noog.
~ Rastet en Noorddüütschen vör Begeistern total ut, so wiest he
   dat dörch ’n Brummeln vun „Jo“ un dat noorddüütsche „Jo“ is
   ’n kumpleten Satz mit Subjekt, Prädikat un Objekt. Punkt.
~ Seggt en noorddüütschen Handwarker „Oha“, denn lött sik
   dat meist noch licht repareern. Man segt de „Ohaue-haue-
   ha“, denn warrt dat faken richtig düer.
~ Een mutt ’n Noordüütschen nich all söss Maande an en
   Arbeit, de noch nich torecht is, erinnern! He hett keen
   Alzheimer. He överleggt blots noch.
~ Warrt dat wat?“„Dat warrt wat!“ is keen Aantengesnatter. Dat
    is ’n typsche noorddüütsche Snackeree.
~ De Noorddüütsche ünnerscheedt mank Schlickwatt, Kilowatt,
   Sandwatt un Bringt-dat-wat.
~ Krabbenpulen kann een nich lehren, een hett dat in’e Gene.
~ De Noorddüütsche steiht jümmers to sien Ecken un Kanten.
   Diamanten sünd nu mal nich rund.
~ Dat Leevsverkloren an’e Küst heet: „Du büst mi nich ganz
   unsympaatsch!“

Weiterlesen „Noorddüütsche Gesetten“
Plattdeutsche Texte

Swattbunte Köh

Beitrag: Jürgen Sakuth

Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen

Sleswig-Holsteen,
dat is jo dat Land,
wo de swattbunten
Köh to de Landschop höört as de Bargen to
Bayern, as Peper to Solt, as
Pick to Swevel.

Weiterlesen „Swattbunte Köh“
Plattdeutsche Texte

Keen Masochist

Beitrag: Jürgen Sakuth

Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen

Elk Johrstiet hett jo wat an sik. Man ik meen, de schönste Tiet vun’t
Johr is för mi de, wenn na den griesgrauen, dakigen Harvst un na
de iesige Winterweken de Daag bilütten weller länger wart un de Sünn al
ollig wat höger an’n Heven steiht. Wat‘ Freid un Vergnögen, wen een
in’n Goorn faststellt, wat sik al de Sneekieker, Märzenbeker, Pasterkra-
gen, Saffraan un Zittlööschen dörch de faken noch froren Eerd quält
hebbt, un wenn een bi apen Finster de Vagels weller ehr Leevswarven
tirilieren hör’n kann. Fröhjohr. Vörfreid op de Summertiet.
In’t Fröhjohr geiht mi dat elk Johr so, as in de Kinntertiet mit dat smach-
ten Lengen op Wiehnachten. Woken seggt:
„De Vörfreid is doch jümmers noch dat Schönste an de Freid!“ Ik mutt
togeven, de hett unbedingt Recht.
As ik noch mien Ladengeschäft harr un as Quekenpuker un Blomenhö-
ker arbeidt heff, weern de Weken vör Wiehnachten bit to’n Ooltjohrs-
avend un Niejohr alltiets böös hektisch un randvull mit Schufteree un
Schinneree. Dat is för mi al jümmers so west, denn as Kinner hebbt wi 
dat bi uns Öllern ok blots so beleevt.
Man, vuntjohr weer dat mal ’n ganz annern Snack. Allens mal heel an-
ners. Beter.
In‘ Januarmaand, as ik sünst jümmers an’t Inventur opschrieven un
utreken weer, bün ik nu mal in’n Süden utneiht, un heff de düüster Joh-
restiet ollig körter maakt. Dat scheelt doch wat, dat niege Johr mit blau-
en Heven un Sünnenschien to beginn’n un bi 25 Graad in’e Baadbüx
an’n Pool to liggen un blots dat to maken, wat een sülvst will. Sowat
heff ik noch ni nich hatt un maakt. Aver ik will ju dat liekut segg’n: Ik
kunn mi dor an gewöhn’n!
Mien Leevste, de ok mien dree Hörböker illustreert hett, hett bannig
veel tekent un ik findt, se hett ehr Studien vun övergewichtige Touristen
an’n Pool den richtigen Naam geven:
Triglyceride-Sammeln – Düütsche Elite an‘ Pool.

Weiterlesen „Keen Masochist“
Plattdeutsche Texte

In Möhnsdörp

Beitrag: Jürgen Sakuth

Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen

Wenn in’n Dörpskroog vun August Soltau in Möhnsdörp nich veel los
 weer, legg sik de Kröger meisttiets op dat brune Scheselong, wat ünner
 de Trepp na baven stünn, un verpuust sik ’n beten. So weer dat ok, as
 ik dor an’n Enn vun de föfftiger Johren maleenst överto keem. Ik wull
 mit August den Afloop un de Musik vun dat Vagelscheten besnacken.
 Vagelscheten, utricht vun de Füerwehr, dat weer fröher jümmers dat
 Fest vun de Feste in’t Dörp. Ik kann mi dor noch nipp un nau op besin-
 nen. Ik heff in Möhnsdörp as Jungkeerl johrlang achter’nanner mit mien
 Muskantenfrünnen, Lothar un Günter, Musik maakt un bannig veel be
 leevt.
August stünn glieks op, as he mi wies wörr, keem fründlich op mi to,
geev mi de Hand un begrött mi. Wi harrn uns heel lang nich seh’n un
snacken Över Gott un de Welt, natürlich all’s op Platt. Ik glööv, ik heff
em ni nich Hoochdüütsch snacken höört.
Bi all dat Snacken füll mi op, wat de Kröger sik in een Tour an sein
Achtersteven rümklein dee. Duersam fröög ik em:
„Minsch August, hest du Hämorrhoiden?“
He güng glieks na de Kökendöör un rööp sien Fru to:
„Stiene, hebbt wi Hämorrhoiden?“
„Nee“, keem’t ut de Köök torüch, „blots Juno, Overstolz un HB!“

Plattdeutsche Texte

Waterski

Beitrag: Jürgen Sakuth

Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen

Matten Bollmann weer in‘ Summer mit sien Ollern in Oostholsteen
west un harr op’n See in de Neede vun Süsel tofällig de Waterskianlaag
klook kregen. Dat gefüll em avers bannig, wat he dor seeg. De sportli-
che Jung harr al jümmers veel Spooß an ‚t Water hatt, un he wünsch sik
vun nu of an nix duller, as sülvst ok dat Waterskilopen to lehr’n.
Op sien Wunschzettel to Wiehnachten, dat verwunnert jo nich, stünn an
eerste Steed en Poor Waterskier. Un dor Matten jümmers flietig weer, un
sien Öllern bannig tofreden mit ehrn Jung ween, harr de Wiehnachts-
mann em ok de Skier ünnern Danboom leggt. Matten weer överglücklich
un tofreden, un he strahl över de ganze Snuut. Sien gröttste Wunsch
harr sik to Wiehnachten erfüllt.
Vuntjohr seet ok Opa Freerk mit bit Bescheren dorbi. He lev al poor
Johr alleen in de Olen-Residenz un höög sik bannig, wat he in de Hillig
Nacht in’n Krink vun’e Familie sien kunn un nich alleen in de Residenz
sien müss. He weer baff un kunn’t meist nich glöven, as he höör, een
kunn ok op’t Water mit Skier lopen. As he sik an‘ Hilligavend weller
vun de Familie verafscheedt, men he denn noch to sien Grootkind:
„Na, Matten, nu muttst du di jo blots noch ’n afschüssigen See söken,
dormit du mit de niegen Dinger ok düchtig in’e Gang’n kümm.

Plattdeutsche Texte

In’e Meddagsstünn

Beitrag: Jürgen Sakuth

To de Tiet as in Niestadt in Holsteen noch ’n Amtsgericht weer, sall vör
vele Johren düsse Begevenheit to’n Verhanneln west sien.
Kuddel Frees harr in Ostholsteen ’n heel groten Buernhoff mit veel
Arbeitslüüd, de för em ehrn Deenst döön.
So weer ok ’n boomlangen Minschen, mit Namen Jochen Öllerich,
bi em as Knecht anstellt. Man Jochen Öllerich weer, as dat schien,
daagsöver noch nich noog utlast, denn he füng jümmers weller mit
de Köökschen un Melkdeerns op’n Hoff lütte Techtelmechtels an.
Un en so’n lütt Smuusstünn mit de Kööksch Stiena Dünnwever harr
Folgen hatt. As Stiena nu ’n lütt Deern op’e Welt bröcht harr, wull se
aver den olen Slöpendriever Jochen Öllerich partout nich heiroden. Se
tru em afsluut nich.
So güng de Vörfall vun wegen de Alimente to dat Niestädter Amtsgericht. As Jochen de Vadderschaft jo ok anerkannt harr, fraagt de Richter
em to’n Sluss:
„Na, Jochen Öllerich, wo is dat denn nu mit dat Betahlen?«
„Och“, hett Jochen dor blots meent, „,och, Herr Richter, dat laat man so
goot sien, dor will ik egens wieder nix för hebb’n. Dor heff ik mi jo blots
de Meddagstünn mit verdreven!“

Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)
Illustration: Elke Grotelüschen

Plattdeutsche Texte

Ümmerhen

Beitrag: Jürgen Sakuth

Schoolmeester Theede wull vundaag in’n Düütsch-Ünnericht dat snaaksche Woort „ümmerhen“ dörchnehm’n. He verkloor de Schölers sien Ansinnen mit den nafolgen Satz:
Wi Schölers hebbt düchtig wat lehrt in düsse Klass, gaht wi jo ok al fief Johren to School!“
Nu sull’n de Schölers ’n Satz mit dat Woort „ümmerhen“ bill’n, un Fiete Brockmann harr ok glieks den Finger baven un see:
„Ik bün man blots twölf Johr oolt, aver ik kann ümmerhen al siet dree Johren op’e Treckfiedel spelen!“..
Allerbest“, meen Thede, „So is dat richtig „, un wenn sik nu an Odje Diekmann:
„Hest du ok ’n Vörslag för mi?“
 Odje stünn op, överlegg’n lütt Ogenblick un töön denn:
„De Weltrekord in’t Hamerwietsmieten is to Tiet 86,74 m, ümmerhen hef ik den Hamer ut Vadders Klüterkasten ok al negen Meter wiet smeten!“
„Heel goot, Odje, ok dat is richtig! Wokeen kann noch ’n Bispill bringen?“ fraag Thede nu de Klass.
Nu melldt sik Bernhard Kringel un verkünn heel stolt: De Karpen, denn ik annerletzt angelt heff, de wöög ümmerhen meist söven Pund!“
De Schoolmeeaster is bannig tofreden un snackt nu toletzt noch Wally Brösel an: „Na, Wally, kannst du mi ok noch ’n Satz segg’n?“
Wally steiht nu langsam op un see:
Wi hebbt tohuus ’ne niege Naversche, de heet Stiene Madsen!“ As he dat rutbröcht harr, seet he sik foorts weller dal. Man de Lehrer fraag glieks na:.
„Aver, Wally, du büst doch noch nich torecht mit den Satz, oder?“ Dor stunn Wally weller op un meen ’n beten liesen:
Wi hebbt tohuus ’ne niege Naversche, de heet Stiene Madsen, un dor geiht Vadder avends ümmer hen!“

Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)

Plattdeutsche Texte

LACHEN deit good!

Ein Gastbeitrag von Elfriede Schlieper

Mötst di nich argern,
hett keenen Wiert.
Mötst di blots wunnern,
wat allens passiert.
Mötst jümmer denken,de Welt is nich kloock.
Jeder hett Grappen,
du hest se ook.

Weiterlesen „LACHEN deit good!“
Plattdeutsche Texte

Desdemona

Beitrag: Jürgen Sakuth

Fiete Beckmann harr al siet Maanden bannig hogen Blootdruck, böös
flinket Hartklabastern un to sien Triglyceride- un Cholesterinweerten
harr de Dokter blots noch meent: „Kriminell de Tallen, dat mutt nu aver
bilütten anners warrn!“
Nu hett em sien Dokter ne Kur verschreven. Veer Weken sull he in’n
Süden vun Düütschland, in de Neegde vun Baden-Baden, wat för sien
Gesundheit un Wohlbefinn’n doon.
Un de Dokter harr ok noch meent:
„Streng di an, laat man ollig poor Pund dor, Fiete, du bruukst nich al-
lens an Gewicht weller mit tohuus to bring’n!“
Na veer Weken harr sien Fru Gerda bi dat Torüchkamen ok den Indruck,
wat ehrn Fiete de Kuropenthalt allerbest bekamen weer.
Mit helle, smuustergrienen Ogen harr he sien Gerda weller in de Arms
sloten. Allens schien allerbest.
Man in de Nacht keem Gerda de Saak doch bannig snaaksch vör. Fiete
reep doch jümmers weller in’n Slaap: „Desdemona, Desdemona!“
Annern Morgen stell Gerda nu glieks ehrn Fiete to Reed:
„Du ole Slawiner hest di jo wull ’n Kurschadden in Baden-Baden an-
lacht. De halve Nacht weerst du jo blots an’t Desdemona-Ropen. Wat
seggst du dorto?“ ,
Minsch Gerda“, see Fiete dor, „du weets doch, wat ganz in de Neegde
vun Baden-Baden de Rennbahn vun Iffelzheim liggt, un de hett doch bi de
düütschen Peer-Rennbahnen’n föhren Rull. Wo ik nu al mal dor ünnen weer,
bün ik dor to’n Galopprennen west un heff op dat Peerd Desdemona wett.
Dat heff ik denn wull ok noch jümmers in’n Droom anfüert!“ Na, dor weer
jo denn Roh, un Gerda un Fiete leven vergnöögt, tofreden un bi beste Ge-
sundheit. Wenn, jo wenn nich na acht Weken de ole Postkoort kamen weer.
Fiete kunn dat al vun wieden seh’n, sien Gerda stöh mit ’n Postkoort in’e
Hand vör de Döör, as he vun sien Fröhschoppen weller tohuus keem. Un
ehr funkeln Ogen un hoochrode Kopp verspröken wohrlich nix Godes.
Gerda see nich veel, man blots: ,
Dor is ’n Postkoort för di kamen. Dien Peerd „Desdemona“ hett di
schreven! Du sasst di al mal ’n Naam för dat lütt Fahlen utsöken, wat
in’n Harvst to Welt kam’n sall!“

Quelle: Heinrich Evers „Dat dröfft doch mal seggt warrn!“
(Balticum Verlagsgesellschaft und Werbeagentur GmbH)